.jpg)
| หมากล้อมกับนักวิจัย: เกมส์ของมืออาชีพ |
 |
 |
|
คมสัน สุริยะ
15 เมษายน 2553
สวัสดีปีใหม่ไทยครับ ห่างหายกันไปหลายวันผมก็คิดถึงแฟนรายการทุกท่าน หวังว่าปีใหม่ปีนี้ทุกท่านจะได้รับพรจากผู้ใหญ่อันจะเป็นศิริมงคลแก่ชีวิตไปตลอดทั้งปี ผมเองพึ่งเสร็จจากการทำงานไปอย่างหนึ่ง ยังเหลืออีกหลายอย่างให้ต้องทำ ระหว่างการผ่อนคลายก็ใช้เวลาเพลิดเพลินไปกับหมากล้อม ได้พบอะไรบางอย่างที่น่าสนใจจึงอยากจะนำมาฝากครับ
หมากล้อมเป็นเกมส์ที่เล่นกันมากในญี่ปุ่นและจีน เรียกกันว่า โกะ (Go) ผู้เล่นแบ่งออกเป็นสองฝ่าย หมากขาวและหมากดำ ผู้ที่มีฝีมือเหนือกว่ามักจะเล่นหมากขาว เพราะถือว่าหมากดำได้เดินก่อนจะได้เปรียบ แต่หากฝีมือเท่ากันก็จะจับฉลาก โดยที่จะมีแต้มที่ต้องหักออกจากข้างฝ่ายผู้เล่นหมากดำ
กติกาของโกะก็ง่ายมาก คือ พยายามวางหมากเพื่อล้อมรั้วสร้างพื้นที่ของตัวเอง และวางหมากล้อมไม่ให้อีกฝ่ายได้มีพื้นที่ สุดท้ายนับพื้นที่กัน หากใครมีพื้นที่มากกว่าก็ชนะ แต่มีข้อแม้คือ หมากกลุ่มหนึ่งต้องมีพื้นที่อย่างน้อยสองห้อง ถ้าน้อยกกว่านี้จะถูกจับเป็นเชลย เชลยที่ถูกจับได้จะถูกนำมาถมพื้นที่ของตัวเองที่สร้างเอาไว้ ดังนั้นหากถูกจับไปเท่าไรก็จะทำให้พื้นที่ลดลงไปมากเท่านั้น
การเล่นโกะไม่ได้ง่ายเหมือนกับกติกา เพราะว่ากระดานแบบเดียวกันสามารถเล่นให้ออกมาได้หลากหลายรูปแบบสุดจะพรรณนา ขึ้นอยู่กับผู้เล่นทั้งสองฝ่ายว่าจะเล่นแบบถ้อยทีถ้อยอาศัย หรือจะห้ำหั่นกันเอาเป็นเอาตาย
วันนี้ผมจะลองนำเสนอเกมส์ของมืออาชีพจำนวนสามเกมส์ แต่ละเกมส์ก็ออกมาต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ก่อนที่จะเข้าสู่เกมส์อยากให้ทำความรู้จักกับระบบการวัดว่าใครเก่งกว่าใคร เขาจะมีขั้นที่เรียกว่า ดั้ง คนที่ได้ 1 ดั้ง ก็แสดงว่าเก่งกว่าคนธรรมดาทั่วไปหนึ่งเท่า ถ้า 9 ดั้ง ก็เก่งกว่าเก้าเท่า เกมส์ที่เราจะได้ชมกันต่อไปนี้เป็นเกมส์ของยอดฝีมือระดับ 9 ดั้ง เริ่มกันเลยนะครับ
เกมส์ที่ 1: เหนือชั้น
ชมแบบทีละช็อตได้จากวีดีโอต่อไปนี้ >>Link<< เข้าไปแล้วกดสัญลักษณ์ Play เกมส์นี้เป็นเกมส์คลาสสิค แต่ละฝ่ายต่างมีดีกรี 9 ดั้ง และเล่นกันแบบพิศดาร มีการล้อมวงนอกและวงใน เล่นชิงไหวชิงพริบกันตลอด สุดท้ายหมากขาวชนะด้วยการขอยอมแพ้ของหมากดำ
จุดสีแดงบนหมากขาวหรือดำ หมายถึง หมากที่ถูกวางในตาล่าสุด  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/ เกมส์นี้สอนให้เห็นถึงสองสิ่งที่ผสมกันคือ เทคนิค และยุทธศาสตร์ หมากขาวมีเทคนิคที่แปลกพิศดารซึ่งไม่ค่อยเห็นจากผู้เล่นคนอื่น และมียุทธศาสตร์ที่ชัดเจนว่าจะวางหมากของตนเองไปในทิศทางไหนและเพื่ออะไร นักวิจัยที่ดีจึงต้องมีทั้งเทคนิคการทำวิจัย และมีทิศทางของการทำวิจัยที่ชัดเจน ไม่สะเปะสะปะ จึงจะประสบความสำเร็จ
เกมส์ที่ 2: ใครดีใครอยู่ Last man standing
ชมแบบทีละช็อตได้จากวีดีโอต่อไปนี้ >>Link<< เข้าไปแล้วกดสัญลักษณ์ Play เกมส์นี้ห้ำหั่นกันเอาเป็นเอาตายระหว่างหมากขาว 9 ดั้ง กับหมากดำ 7 ดั้ง เรียกได้ว่าใครดีใครอยู่ ซัดกันนัวเนียแบบไม่มีใครยอมใคร ผลสุดท้ายฝ่ายขาวชนะไปเฉียดฉิว โดยการนับแต้มและมีพื้นที่มากกว่าเพียง 1.5 แต้ม เหตุที่คะแนนเป็นทศนิยมเพราะมีการหักแต้มต่อออกไป 6.5 แต้ม หรือที่เรียกว่า โคมิ (Komi)
 ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/ เกมส์ที่ดุเดือดอย่างนี้และดวลกันจนถึงวินาทีสุดท้ายเตือนใจนักวิจัยว่า อาจจะมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน คือ งานอาจจะหนักมากถึงมากที่สุด เหมือนพายุที่โหมเข้ามาเรื่อย ๆ ไม่ยอมหยุด ซึ่งนักวิจัยต้องมีสติและรับมือกับมันไปอย่างกล้าหาญดุดันด้วยเช่นกัน และวัดใจกันไปเลยว่าจะพลาดไม่ได้
เกมส์ที่ 3: ความประมาทคือหนทางไปสู่ความหายนะ
ชมแบบทีละช็อตได้จากวีดีโอต่อไปนี้ >>Link<< เข้าไปแล้วกดสัญลักษณ์ Play เกมส์สุดท้ายเป็นการปะทะกันระหว่างมือคนละชั้น คือ หมากดำระดับ 9 ดั้ง กับหมากขาวระดับ 5 ดั้ง ตลอดทั้งเกมส์หมากดำวางหมากแบบข่มหมากขาวตลอด เพราะถือว่าตัวเองฝีมือสูงกว่า คิดว่าหากหมากขาวเพลี่ยงพล้ำก็จะกินไปได้ง่าย ๆ แต่ด้วยความประมาททำให้หมากขาวพลิกกลับมาเอาชนะได้ โดยหมากดำขอยอมแพ้
 ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/  ที่มา: http://361points.com/kifu/list/ เรื่องนี้สอนให้รู้ว่านักวิจัยไม่ควรประมาทกับสถานการณ์ทั้งหลาย เพราะเราอาจจะเคยผ่านการทำวิจัยในลักษณะนี้มามากก็จริง แต่เมื่อบริบทหรือเหตุการณ์มีความผันผวนต่างออกไปจากเดิม เราอาจจะแพ้ก็ได้ คนที่เคยทำวิจัยมาเยอะแต่มาทำวิทยานิพนธ์เล่มเล็ก ๆ อาจจะตกที่นั่งลำบากได้หากประมาท
เคล็ดลับ: ชนะหรือแพ้อยู่ที่ใจ สิ่งที่สำคัญที่สุดในการเล่นหมากล้อมคือใจ ผมทดสอบเล่นหมากล้อมในสภาวะจิตใจที่ต่างกันหลายแบบ พบว่าผลลัพธ์ออกมาต่างกัน ประมวลได้ดังนี้
1. ความเหนื่อยทำให้แพ้
2. ความโกรธทำให้แพ้
3. ความไม่รอบคอบทำให้แพ้
4. ความประมาททำให้แพ้
5. ความห่วงความกังวลถึงเรื่องอื่นทำให้แพ้ สิ่งที่จะทำให้ชนะได้ก็คือความนิ่ง ดังนั้นการจะเล่นหมากล้อมให้ชนะต้องฝึกนั่งสมาธิ ทำจิตใจให้นิ่ง เมื่อใจนิ่งแล้ว ไม่ว่าสถานการณ์บนกระดานจะแปรเปลี่ยนไปอย่างไร อีกฝ่ายหนึ่งจะวางหมากมาแบบไหน เราก็จะโต้ตอบได้ดี การเป็นนักวิจัยที่ดีจึงต้องฝึกฝนจิตใจให้นิ่ง สงบเยือกเย็น แล้วจึงจะบรรลุถึงความเป็นสุดยอดฝีมือได้
|